Μυοκαρδίτιδα/Περικαρδίτιδα

Η μυοκαρδίτιδα είναι φλεγμονή του καρδιακού μυός και οφείλεται σε λοιμώδη και μη λοιμώδη αίτια. Συχνά συνυπάρχει με φλεγμονή του περικαρδίου και ονομάζεται μυοπερικαρδίτιδα. Η συχνότερη αιτία είναι υπέρμετρη ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού σε απλές ιογενείς λοιμώξεις (συνήθως από το αναπνευστικό ή το γαστρεντερικό) σε άτομα με γενετική προδιάθεση. Δηλαδή δεν οφείλεται τόσο σε προσβολή του καρδιακού μυός και κυτταροτοξικότητα του ιού όσο σε φαινόμενο αυτοάνοσης αντίδρασης λόγω μοριακής μίμησης (ο οργανισμός μπερδεύει αντιγόνα του ιού με φυσιολογικές πρωτεΐνες του μυοκαρδίου). Επίσης η μυοκαρδίτιδα μπορεί να αποτελεί μία από τις εκδηλώσεις πολυορογονίτιδας στα πλαίσια  αυτοάνοσου νοσήματος, όπως ερυθηματώδης λύκος, θυροειδίτιδα, σαρκοείδωση κτλ.  Άλλα αίτια είναι οι αντιδράσεις υπερευαισθησίας σε φάρμακα ή τοξικότητα από φάρμακα και άλλες ουσίες.

 

Η μυοκαρδίτιδα εμφανίζεται συνηθως με πόνο στο προκάρδιο, ηλεκτροκαρδιογραφικές αλλοιώσεις, αυξημένους δείκτες φλεγμονής (λευκά αιμοσφαίρια, ταχύτητα καθιζήσεως, CRP), αυξημένα μυοκαρδιακά ένζυμα (CK-MB, τροπονίνη) καθώς και τμηματικές υποκινησίες-περικαρδιακή συλλογή στο υπερηχογράφημα καρδιάς. Η μαγνητική τομογραφία καρδιάς επιβεβαιώνει τη διάγνωση.  Σε ασθενείς άνω των 40 ετών, ή με ύποπτη συμπτωματολογία μπορεί να χρειαστεί στεφανιογραφικός έλεγχος για να αποκλειστεί η στεφανιαία νόσος.

 

Η κλασική ιογενής μυοπερικαρδίτιδα είναι καλοήθης και αυτοπεριοριζόμενη πάθηση και ανταποκρίνεται στη θεραπεία, η οποία είναι υποστηρικτική και καρδιοπροστατευτική (αντιφλεγμονώδη σε συγκεκριμένες δόσεις, κορτιζόνη, β αποκλειστές, ανταγωνιστές του συστήματος ρενίνης-αγγειοτενσίνης-αλδοστερόνης, διουρητικά κτλ). Σε σπάνιες περιπτώσεις (αν υπάρχουν συμπτώματα ή μεγάλη αύξηση των μυοκαρδιακών ενζύμων) μπορεί να απαιτηθεί νοσηλεία σε μονάδα εντατικής θεραπείας και πιο ειδικές παρεμβάσεις (π.χ ενδομυοκαρδιακή βιοψία).  Σε ασθενείς με μυοπερικαρδίτιδα απαγορεύεται η άσκηση στην οξεία φάση και για διάστημα 3-6 μηνών περίπου μέχρι να μειωθεί η φλεγμονή και να επανέλθει πλήρως η καρδιακή λειτουργία.

 

Οι ασθενείς με μυοπερικαρδίτιδα διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να ξαναεμφανίσουν την πάθηση στο μέλλον, να κάνουν δηλαδή υποτροπή. Ένα ποσοστό αυτών  περίπου 30%, συνήθως όσοι έχουν βεβαρημένο οικογενειακό ιστορικό μυοκαρδιοπαθειών, έχουν αυξημένο κίνδυνο η νόσος να εξελιχθεί σε χρόνια διατατικού τύπου μυοκαρδιοπάθεια.