Υπέρταση

Ως υπέρταση ορίζονται τιμές αρτηριακής πίεσης υψηλότερες από 140/90 mmHg (συστολικής και διαστολικής αντίστοιχα) και εκδηλώνεται στο 30% του πληθυσμού.  Η υπέρταση διακρίνεται σε 3 στάδια ανάλογα με τη βαρύτητά της.

 

Σε ποσοστό 90-95% είναι ιδιοπαθής ή πρωτοπαθής, δηλαδή δεν οφείλεται σε κάποιο υποκείμενο παθολογικό αίτιο αλλά στην  σκληρία των αγγείων με την ηλικία. Σε ποσοστό 5-10%, ιδίως όταν εμφανίζεται σε παιδιά ή νέους ενήλικες ή όταν είναι ανθεκτική στη φαρμακευτική αγωγή μπορεί να είναι δευτεροπαθής, δηλαδή να οφείλεται σε κάποιο αίτιο με συνηθέστερο τις παθήσεις των νεφρών (νεφροπάθεια ή νεφραγγειακή υπέρταση) καθώς και ενδοκρινολογικά αίτια (θυροειδοπάθεια, πρωτοπαθής υπεραλδοστερονισμός, σύνδρομο Cushing, φαιοχρωμοκύτωμα κτλ), υπνική άπνοια, χρήση φαρμάκων όπως μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη και κορτικοστεροειδή, στένωση ισθμού της αορτής κτλ.

 

Η υπέρταση προκαλεί βλάβες σε συγκεκριμένα όργανα στόχους, όπως τα αγγεία του εγκεφάλου, τους οφθαλμούς, τις καρωτίδες, την αορτή, την καρδιά, τα νεφρά και την μικροκυκλοφορία.

 

Η διάγνωση της υπέρτασης δεν στηρίζεται σε μία μεμονωμένη τιμή αρτηριακής πίεσης αλλά σε διαδοχικές μετρήσεις στο ιατρείο, στο σπίτι καθώς και σε holter 24ωρης καταγραφής. Στόχος είναι να αποκαλυφθούν οι περιπτώσεις υπέρτασης της άσπρης μπλούζας, συγκεκαλυμμένης υπέρτασης καθώς η κιρκαδιανή διακύμανση της αρτηριακής πίεσης στο 24ωρο (dippers, non-dippers).

 

Η διαγνωστική προσέγγιση του υπερτασικού ασθενούς  περιλαμβάνει το ιστορικό, τη φυσική εξέταση και τον εργαστηριακό-παρακλινικό έλεγχο (γενική αίματος, πλήρης βιοχημικός, γενική ούρων, ορμονολογικός, ΗΚΓ, υπερηχογράφημα καρδιάς και αορτής κτλ) που αποσκοπεί στην ανίχνευση τόσο των αιτίων δευτεροπαθούς υπέρτασης όσο και των βλαβών οργάνων-στόχων. Η υπέρταση αυξάνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο συνεπώς έχει σημασία ο υπολογισμός του συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου και η μείωση του αντιμετωπίζοντας τυχόν συνυπάρχοντες τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου όπως η δυσλιπιδαιμία, ο σακχαρώδης διαβήτης και κάπνισμα (υπολογισμός SCORE).

 

Η θεραπεία της υπέρτασης περιλαμβάνει υγιεινοδιαιτητικές παρεμβάσεις (απώλεια βάρους, μείωση του άλατος στη διατροφή, περιορισμός του καπνίσματος και του αλκοόλ, σωματική άσκηση) και φαρμακευτική αγωγή είτε ως μονοθεραπεία είτε ως συνδυασμός αντιυπερτασικών ουσιών.

Η αρτηριακή πίεση παρουσιάζει πτώση κατά τους καλοκαιρινούς μήνες συνεπώς πέραν του ετησίου ελέγχου συνιστάται προσαρμογή της αγωγής εφόσον απαιτείται με την αλλαγή του καιρού.